Metody psychologii

Mechanizm asocjacyjny byłby zatem podstawowym mechanizmem wychowania, a prawa kojarzenia podstawowymi jego prawami. Główne (a według wielu psychologów jedyne) prawo kojarzenia, a mianowicie prawo kojarzenia przez styczność czasową orzeka, iż elementy psychiczne, nawet obce sobie, kojarzą się ze sobą i wskutek tego później odnawiają się nawzajem, skoro w jakiś sposób doprowadzone zostaną do zetknięcia się ze sobą w świadomości. Posługując się zatem mechanizmem kojarzenia można łączyć ze sobą w stosunek bodźca i reakcji także takie zjawiska, jakie przedtem w takim stosunku do siebie nie pozostawały. Krótko mówiąc, zatem wychowywać znaczyłoby tyle co kojarzyć. Tak więc powyższa definicja, przy pewnym jej ujęciu, podsuwa pewną określoną psychologiczną interpretację procesu wychowawczego. Na gruncie tego kierunku psychologii, który nazywają asocjacjo-n i z m e m, powyższa interpretacja wydaje się jedynie trafna. I nic w tym zresztą dziwnego, skoro bowiem asocjacjonizm tłumaczy wszystkie w ogóle przemiany psychiczne kojarzeniem wyobrażeń, to do tego właśnie mechanizmu muszą być sprowadzane także psychiczne zmiany wychowawcze.